„Moim zadaniem jest chronić moje dziecko i mój dom” – powiedziała spokojnie Polina, choć w głębi duszy drżała. „A to, nawiasem mówiąc, mieszkanie mojej babci. Zgodnie z testamentem. Na moje nazwisko”.
Teściowa zmrużyła oczy. I nagle się uśmiechnęła – nie przyjemnie, ale blado.
— Testament, mówisz? Gdzie trzymają dokumenty? Pewnie w domu, w jakiejś szafie?
Polina poczuła zimny dreszcz. W tym uśmiechu było coś, co sprawiło, że dreszcz przeszedł jej po plecach.
— Nie twoja sprawa, gdzie je trzymasz.
„No, no” – przeciągnęła Tamara Iwanowna. „Jaka dumna. Nie chcesz dzielić mieszkania z babcią. A to znaczy, że nic dla ciebie nie znaczymy. A kto siedział z Sofoczką przez dwa lata? Kto ci gotował i sprzątał? Za darmo, nawiasem mówiąc. Z dobroci serca”.
„Jestem ci za to wdzięczny. Ale wdzięczność nie oznacza, że masz prawo rządzić moim domem”.
Teściowa wrzuciła łyżkę do zlewu.
– Zobaczmy, co Denis ma na ten temat do powiedzenia!
I poszła do swego pokoju, trzaskając drzwiami.
Polina nie mogła usiedzieć w miejscu przez cały dzień. Odebrała Sofię wcześnie z przedszkola, wyprowadziła ją na spacer do parku i nakarmiła gołębie. Jej córka śmiała się, biegając po ścieżkach w czerwonych bucikach, a Polina patrzyła na nią i myślała: Nie poddam się. Ani pokój, ani spokój, ani ta dziewczyna – nikomu.
Tego wieczoru w domu odbyło się spotkanie rodzinne. Oczywiście, nie ogłoszono go bez Poliny – po prostu wróciła ze spaceru, a Denis, Tamara Iwanowna i – o dziwo – Kostia i Żanna siedzieli już w salonie. Już byli. Z torbami. Torby stały w korytarzu.
„Idzie gospodyni” – wycedził Kostia, rozsiadając się na sofie. „Polina, co ty tam robisz? Mama mówi, że chcesz nas wyrzucić, mimo że jeszcze się nie wprowadziliśmy”.
Zhanna zaśmiała się i spojrzała na swoje paznokcie.
Polina rozebrała Sophię i wysłała ją do swojego pokoju, żeby się pobawiła. Zamknęła drzwi za córką. Dopiero wtedy odwróciła się do zgromadzonej grupy.
„Nic nie załatwiam. Mówię tylko: nie będziesz mieszkać w tym mieszkaniu”.
„Polina” – Denis wstał, podszedł do niej i przemówił cichym, zachęcającym głosem. „Chodź, nie przy wszystkich. Porozmawiajmy”.
„Nie” – Polina pokręciła głową. „Zróbmy to na oczach wszystkich. Skoro wszyscy tu są. Kostia, Żanna – przykro mi, że macie problemy z mieszkaniem. Naprawdę. Ale to mieszkanie jest moje. Odziedziczyłam je po babci. I nie wynajmuję go, nie dzielę i nie pozwalam w nim mieszkać nikomu innemu”.
„Słyszałaś?” Tamara Iwanowna załamała ręce. „Taka właśnie jest! Służyłam jej dwa lata, a teraz wyrzuca moją kochaną Kostinkę na ulicę!”
„Nikogo nie wyrzucam” – Polina podniosła głos. „Nikogo nie wpuszczam do domu. To dwie różne rzeczy”.
„Do twojego!” – wybuchnęła teściowa. „A kim dla ciebie jest Denis? I Sophia? Oni też mieszkają w tym domu! A może wyrzucisz też mojego syna?”
Polina spojrzała na Denisa. Stał pośrodku pokoju, patrząc to na matkę, to na żonę, a jego wyraz twarzy wyrażał jedno pragnienie: żeby to się szybko skończyło, bez względu na wszystko.
„Denis” – powiedziała cicho. „Powiedz im. Powiedz im, że to nie ty decydujesz. Że to mój dom. Powiedz im to chociaż raz”.
Milczał. Otworzył usta, a potem je zamknął. Spojrzał na matkę.
— Pauline… cóż, są rodziną. Gdzie indziej mieliby pójść?
I w tym momencie Polina zrozumiała wszystko w pełni. Denis nie był po jej stronie. Denis nigdy nie był po jej stronie. Był cieniem swojej matki, wygodnym, pozbawionym kręgosłupa cieniem, który zawsze wybierał drogę najmniejszego oporu. A droga najmniejszego oporu prowadziła tam, gdzie wskazywała Tamara Iwanowna.
„Rozumiem” – powiedziała Polina.
Tymczasem Kostia wstał z kanapy i zaczął chodzić po salonie z miną przyszłego gospodarza.
Słuchaj, Polina, chodź, chodź. Mieszkanie jest duże, miejsca starczy dla wszystkich. Żanka i ja jesteśmy cicho, nie będziemy ci przeszkadzać. To tylko pokój. Twojemu maleństwu będzie dobrze w sypialni z tobą.
Podszedł do drzwi pokoju dziecięcego, otworzył je i zajrzał do środka, gdzie bawiła się Sophia.
„Och, to ładny pokoik. Wyniesiemy łóżeczko i wstawimy sofę…”
„Zamknij drzwi” – powiedziała Polina.
Coś w jej głosie sprawiło, że Kostia się odwrócił.
— Zamknij drzwi do pokoju mojej córki. Natychmiast.
Kostia uśmiechnął się, ale zamknął drzwi.
– Jesteś taki niegrzeczny. To nie jest rodzinne.
Polina spojrzała na całą czwórkę. Tamara Iwanowna z zaciśniętymi ustami. Kostia z bezczelnym uśmiechem. Żanna z manicure’em. Denis – blady, żałosny, zasłaniający oczy.
„Dobrze” – powiedziała. „Skoro tak bardzo lubicie rady rodzinne, to ja też wam coś powiem. Jutro rano idę do notariusza. I do miejscowego policjanta. To mieszkanie jest zarejestrowane na mnie. Nikt z was nie jest tu zameldowany oprócz Denisa i Sofii. Kostia, Żanna – jesteście dla siebie zupełnie obcy. A jeśli spróbujecie tu zostać, zadzwonię na policję”.
W pokoju zapadła cisza.
„Nie odważyłbyś się” – syknęła Tamara Iwanowna.
„Odważę się” – Polina spojrzała jej prosto w oczy. „Znosiłam to przez dwa lata. Znosiłam to, że przemeblowujesz moje rzeczy, wtrącasz się w wychowanie mojej córki, nastawiasz mojego męża przeciwko mnie. Myślałam: „Dobra, to rodzina, muszę ustąpić”. Ale rodzina to wzajemny szacunek. A ty mnie po prostu wykorzystywałeś. Od pierwszego dnia”.
„Jak śmiesz!” – podskoczyła teściowa. „Byłam dla ciebie jak matka!”
— Matka nie wyrzuciłaby trzyletniego dziecka z pokoju, żeby umieścić tam dorosłego leniucha i jego dziewczynę.
Zanna westchnęła i wstała.
– Kim jest ten leniuch?
„Usiądź, Żanna” – powiedziała Polina chłodno. „To cię w ogóle nie dotyczy. Jesteś tu gościem. Nieproszonym”.
Kostia zrobił się fioletowy i zrobił krok naprzód.
— Za kogo ty się uważasz? Za kogoś, kto tu rozkazuje!
„Jestem panią tego domu” – powiedziała Polina szorstko. „Spakuj swoje rzeczy. Wszystko. Nie chcę cię tu widzieć za godzinę”.
„Denis!” krzyknęła Tamara Iwanowna. „Słyszysz, co mówi twoja żona? Jesteś mężczyzną czy nie? Postaw ją do pionu!”
Wszystkie oczy zwróciły się na Denisa. Stał pośrodku pokoju, a Polina widziała szalejącą w nim walkę – słabą, żałosną walkę człowieka przyzwyczajonego do tego, że inni podejmują za niego decyzje.
„Pauline” – zdołał w końcu powiedzieć. „Może nie powinniśmy tego robić… Oni… Mama…”
„Rozumiem” – Polina skinęła głową. „Wybrałeś”.
Minęła go i weszła do sypialni, otworzyła szafę i wyjęła z górnej półki teczkę z dokumentami. Wróciła do salonu, trzymając ją w dłoniach.
— Oto akt własności. Oto testament. Chcesz go zobaczyć? Tamaro Iwanowna, zastanawiałaś się dziś rano, gdzie są dokumenty. Ciesz się nimi. Mieszkanie jest moje. Całe.
Teściowa spojrzała na teczkę, a jej twarz stężała.
„A ty, Denis” – Polina zwróciła się do męża – „możesz zostać. Jesteś moim mężem i ojcem Zofii. Ale pod jednym warunkiem: twoja matka, twój brat i jego dziewczyna wyniosą się z tego domu dzisiaj. I nie wprowadzą się tu więcej. Nigdy. Dokonaj wyboru”.
Denis milczał. Długo. Niesamowicie długo. A Polina, patrząc na niego, znała już odpowiedź, zanim jeszcze otworzył usta.
– Pauline, jak mogę wyrzucić moją matkę? To moja matka…
Dalsza część artykułu znajduje się na następnej stronie.
